نوسازی بافت فرسوده اهواز در گرو اهتمام همه دستگاه هاست

تحقق بازسازی بافت فرسوده و مخروبه کلانشهر اهواز که چهره ناشایستی برای شهر ساخته، نیازمند تلاش و هماهنگی بین همه دستگاه می‌باشد‌.

آرمان ملت:
بازسازی و بهسازی مناطق فرسوده و ناکارآمد اهواز که محل سکونت شمار قابل توجهی از مردم این شهر است، با سرعت عمل ناچیزی در حال اجراست و در سال های گذشته توجه چندانی به این مسئله نمی‌شد، چرا که از یک سو طرح بازآفرینی مطالعات سطح یک بافت فرسوده شهر اهواز پس از ۱۵ سال وقفه انجام شد و از سوی دیگر عزم و اراده جدی و لازم از سوی متولیان در این راستا به چشم نمی‌خورد.

بر اساس مطالعات انجام شده حدود ۶۲ محله از اهواز در بافت فرسوده قرار گرفته و بخش چشمگیری از جمعیت اهواز در همین محلات ناکارآمد زندگی می‌کنند.
همچنین خانه های خرابه و متروکه در مرکز شهر به جای مانده که چهره زشت و ناشایستی به این کلانشهر می‌دهد؛ بنا به گفته برخی منابع گویا این خانه ها بدون صاحب به حال رها شده اند یا صاحب مشخصی ندارند، بنابراین اینجاست که شهرداری اهواز باید ورود کرده و راه حلی در راستای سامان دهی ابنیه مخروبه و متروکه ای پیدا کند که سالیان سال در کمال بی توجهی ها در سطح شهر به حال رها شده اند.

دبیر جامعه اسلامی مهندسین خوزستان بیان کرد: بافت فرسوده اهواز، بافت قدیمی شهر است که در گذشته ۱۱ محله بوده، اما اکنون و در طرح جدید بازآفرینی شهری به ۶۲ محله افزایش پیدا کرده، اما سامان دهی آن هیچگاه در اولویت‌های مدیران شهری قرار نگرفته است.

محمدجعفر فلسفی افزود: شناسایی وضعیت بافت فرسوده اهواز نیازمند اقدام پژوهشی موثری از سوی شهرداری است تا مشخص شود که چرا در نقاط مهم و مرکز شهر نظیر چهارراه امام که در بافت تجاری قرار دارد، این اندازه ساختمان های قدیمی و متروکه وجود دارد که البته برخی از آنها دارای فضاهای بزرگی هستند؛ بنابراین باید بررسی شود که آیا اختلاف ورثه و قصور مالکان موجب این مسئله شده یا آن که این املاک بدون صاحب به حال خود رها شده اند.

عضو سابق شورای شهر اهواز تصریح کرد: ابتدا همه ابنیه باید شناسنامه دار شوند و سپس راه حلی برای سامان دهی آن یافت، چرا که ما خواهان چهره زیباتری برای شهر خود هستیم، از طرفی دیگر باید خطرات جانی را نیز در نظر گرفت، زیرا بافت فرسوده همواره محل تردد بخش زیادی از مردم است و امکان وقوع یک حادثه و اتفاق در آن محل به دور از انتظار نیست.

دبیر جامعه اسلامی مهندسین خوزستان با اشاره به اینکه همچنین باید شفاف شود که چرا مشوق های ارائه شده نیز جاذبه و انگیزه‌ای برای ساخت و ساز ایجاد نمی‌کند، گفت: در برخی مناطق نظیر مرکز شهر، هزاران مترمربع املاک فرسوده وجود دارد که همه به حال خود رها شده و خبری از مالکان آن نیست، از همین روی شهرداری باید ورود کرده و املاک مذکور را مورد بررسی قرار دهد و سپس در یک‌ بازه مشخص همه زمین ها را پرونده دار کرده و با یک برنامه مدون نوسازی و بازسازی، این ابنیه را توسط مالکان در دستور کار قرار دهد.

فلسفی اضافه کرد: حتی در صورتیکه مالکان و ساکنان مراجعه نکنند، همچنان دست شهرداری باز بوده و می‌تواند به هر شکلی که شده در راستای رفع این مسئله تصمیم گیری کند، اما گویا یک اراده و یا یک برنامه جدی که همه دستگاه ها و متولیان مربوطه را پای کار کشاند، وجود ندارد و مسوولان تنها زمانی که یک اتفاق یا حادثه ای رخ دهد، واکنشی از خود نشان می‌دهند.

وی با اشاره به اینکه
سرعت بازسازی و تغییر در بافت فرسود بسیار کم و نامحسوس است، افزود: امروزه مردم با هزینه های سنگین ساخت و ساز توان بازسازی خانه های خود را ندارند، از طرفی برای اخذ تسهیلات‌ بانکی نیز با سختگیری های و موانع دست و پا گیر بانک ها مواجه می‌شوند.

یک کارشناس ارشد نظام مهندسی نیز درگفتگو با خبرنگار آرمان ملت گفت: گرچه اهواز همواره از مشکلات زیادی رنج می برد اما در سال‌های اخیر اقدامات و تلاشهای خوبی از سوی شهرداری انجام شده که نمی‌توان نادیده گرفت.

احمد پوربهرام افزود: در حال حاضر نکته مهم هم‌افزایی بین بخشی در حوزه مدیریت یکپارچه شهری است که فراتر از وظایف شهرداری، هماهنگی و همکاری سایر دستگاه های اجرایی از جمله سازمان های زیربنایی را می‌طلبد که با رعایت حقوق شهروندی، پیگیری و درخواست‌ های مردمی اتفاق می‌افتد.

به گفته وی استفاده از ظرفیت حلقه های میانی مردم برای سرعت بخشیدن به تحولات شهری گامی مهم از سوی شهروندان و مسئولان شهری برای توسعه محلات اهواز است.

این کارشناس ادامه داد: بررسی شاخص های فراگیر توسعه شهری اعم از شاخص های اقتصادی ‌اجتماعی، رفاهی و‌‌‌‌… می‌تواند دایره شناختی ذهن مدیران شهری را وسیع تر کرده و توسعه همه جانبه محلات در کلانشهر اهواز را رقم بزند.

همچنین عضو شورای اسلامی شهر اهواز در گفتگو با خبرنگار آرمان ملت با اشاره به اینکه مقدمه هر اقدام و عمل موفقی برنامه ریزی است، اظهار کرد:
متاسفانه طرح بازآفرینی مطالعات سطح یک بافت فرسوده شهر اهواز پس از ۱۵ سال وقفه انجام شده، یعنی بالغ بر چهار دوره شورا به این موضوع بی توجهی شده است‌.

سیاوش محمودی افزود: پس بروز رسانی مطالعات انجام شده، میزان بافت فرسوده ای که تصویب و تایید شد بالغ بر سه هزار و سیصد هکتار است، یعنی به طور تقریبی سه برابر آمار گذشته می‌باشد و این افزایش میزان، زمینه جذب اعتبارات برای شهر اهواز در این حوزه را فراهم می‌کند.

وی بیان داشت: همچنین بحث جذب قیر و تسهیلات دیگری مدنظر است که اگر به بافت فرسوده تعلق گیرد، می‌تواند این مناطق را احیا و بازآفرینی کند، لذا پایه و اساس کار، مطالعاتی بوده که انجام و به تصویب رسیده است.

عضو شورای شهر اهواز با انتقاد از اینکه در سال ۴۰۳ هیچگونه اقدامی صورت نگرفته، گفت: طی سال های ۴۰۱ و ۴۰۲ بالغ بر ۴ هزار تن قیر بازآفرینی جذب و در محلات فرسوده به کارگیری شده است.

به گفته محمودی بر اساس مطالعات انجام شده اکنون حدود ۶۲ محله از اهواز در طرح بازآفرینی قرار گرفته و در بافت فرسوده لحاظ شده اند.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر بالغ بر ۴۰هزار متر مربع پیاده‌رو سازی در محلات بافت فرسوده شهر اهواز اجرا شده که این اقدام موثر نیز از سایر اقدامات این شورای شهر این‌ دوره اهواز می‌باشد.

عضو شورای شهر اهواز ضمن انتقاد از عدم همراهی اداره کل راه و شهرسازی استان در راستای جذب قیر رایگان، اضافه کرد: علیرغم آنکه اهالی این مناطق نیازمند سرعت عمل در راستای حل مشکلات شان هستند، اما در سال‌ جاری به دلیل عدم همراهی راه و شهرسازی استان موفق به جذب قیر نشدیم، چرا که قرار بود ۲ هزار تن قیر رایگان به اهواز تعلق گیرد که بی شک با این حجم از قیر بخش زیادی از معابر محلات هدف آسفالت می‌شد.

محمودی با بیان اینکه شهرداری اهواز به تنهایی توانایی حل مشکلات این محلات را ندارد؛ یادآور شد:
یکی از مشکلاتی که ما در برخی از این محله ها با آن مواحه هستیم، ریز دانه ای بودن پلاک هاست، از طرفی دیگر در برخی محلات پلاک ها ریزدانه نیستند اما به دلیل ساخت و سازهای بی رویه و یا بدون رعایت مسائل قانونی و شهرسازی، بسیاری از سرانه های شهری تصاحب شده و در نتیجه سرانه خدماتی باقی نمانده است.

وی افزود: گرچه با تلاش خیران و برخی افراد، مسائل آموزشی و بهداشتی تا حدودی حل می‌شود، اما پارک، فضای سبز و سایر تاسیسات و نیازهای خدماتی مردم تامین نمی‌شود و به مرور زمان مشکلاتی برای این محلات ایجاد خواهد کرد.

عضو شورای اسلامی شهر اهواز گفت: مسئله دیگری که در این محلات با آن مواجه هستیم ،عدم هماهنگی بین بخشی بین دستگاه هاست، به طور مثال محله گلدشت پس از گذشت سال ها هنوز مسائل فاضلاب آن حل نشده، بنابراین عدم هماهنگی بین دستگاه ها نیازمند ایجاد یک کارگروه دائم می‌باشد چرا که با یکی دو جلسه کارگروه، مشکلات این محلات قابل حل نمی‌باشد.

محمودی تاکید کرد: همچنین باید محدوده شهر و حریم شهر مشخص شود و دیگر اجازه ساخت و ساز در خارج از محدوده شهری داده نشود تا شهرداری و دستگاه های خدمت رسان ناچار به ارائه خدمات از پیش طراحی نشده نشوند، بنابراین باید بر اساس طرح جامع و تفصیلی تکلیف اراضی ها مشخص شود، تا بتوان شهر را مدیریت کرد و منابع را به‌ درستی به دست مردم رساند و رضایت مندی ایجاد کرد.

انجام مطالعات سطح یک بازآفرینی شهری اهواز پس از ۱۵ سال

مدیرعامل سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز نیز در گفتگد با خبرنگار آرمان ملت از انجام مطالعات سطح یک بازآفرینی شهری اهواز پس از بیش از ۱۵ سال خبر داد و اظهار کرد: این اقدام اساسی، نقطه آغاز برنامه‌ریزی علمی و هدفمند برای نوسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهر اهواز بوده است.

سید نورالله موسوی افزود: سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز در سال گذشته، تکلیف قانونی مطالعات سطح یک بازآفرینی شهری را که سال‌ها مغفول مانده بود، به انجام رساند. نخستین اقدام ما در این مسئولیت، انجام دقیق این مطالعات بود تا مشخص شود چه میزان از شهر اهواز در محدوده بافت فرسوده و محلات هدف بازآفرینی قرار دارد.

وی افزود: بر اساس نتایج این مطالعات، از مجموع بیش از ۱۹ و نیم هزار هکتار مساحت شهر اهواز، حدود ۳ هزار و ۳۰۰ هکتار معادل ۱۷ درصد مساحت شهر، به عنوان محلات هدف بازآفرینی شهری شناسایی شده است. این محدوده‌ها شامل حدود ۶۰ محله مسکونی با جمعیتی بالغ بر ۴۵۰ هزار نفر می‌باشد.

مدیرعامل سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز با اشاره به گستردگی بافت‌های ناکارآمد در شهر گفت: در واقع نزدیک به نیمی از جمعیت شهر اهواز در این محلات زندگی می‌کنند و بدیهی است که شهرداری به تنهایی و با روش‌های سنتی و معمول، توان تحقق نوسازی را نخواهد داشت‌.

موسوی با بیان اینکه آمار نوسازی سالانه در حال حاضر کمتر از یک درصد است، تصریح کرد: این آمار بسیار نگران‌کننده است و نشان می‌دهد که برای عبور از این وضعیت، ناگزیر به استفاده از مکانیزم‌ها و روش‌های نوین و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ملی و دولتی و همکاری سایر نهادها هستیم.

وی ادامه داد: دولت در این راستا بسته‌ای از سیاست‌های شهرسازانه را ابلاغ کرده بود و ما پس از به‌روزرسانی مطالعات سطح یک، بسته‌ای بومی‌شده و متناسب با شرایط اجتماعی، فرهنگی و کالبدی محلات اهواز طراحی کردیم. در حالی که در بسته‌های ملی بر تجمیع و ساخت‌وساز آپارتمانی تأکید شده، در برخی محلات اهواز چنین رویکردی با روحیات و فرهنگ و رسوم شهرواندان محترم اهوازی همخوانی ندارد؛ از این‌رو بسته تشویقی شهرسازانه را اصلاح و بومی‌سازی کرده‌ایم که هم‌اکنون آماده تصویب در کمیسیونهای ذی ربط هستیم.

مدیرعامل سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز با اشاره به دستاورد مهم این مطالعات خاطرنشان کرد: مطالعات انجام‌شده در ماه گذشته در کمیته فنی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به تصویب رسیده که این موضوع خبر بسیار خوبی برای شهر اهواز محسوب می‌شود.

موسوی در ادامه به اقدامات اجرایی انجام‌شده اشاره کرد و گفت: دومین اقدام مهم ما، استفاده از ظرفیت‌های دولتی برای جذب بیش از ۴ هزار تن قیر رایگان ویژه معابر واقع در محلات هدف بازآفرینی بود که به منظور آسفالت معابر و بهبود زیرساخت‌های شهری در این مناطق مورد استفاده قرار گرفت.

وی یکی دیگر از اقدامات شاخص این سازمان را ساماندهی و تسهیل فرآیند سنددار کردن منازل عنوان کرد و افزود: با هماهنگی گسترده میان دستگاه‌های مختلف، موفق به اهدای بیش از هزار سند مالکیت به مردم محله ملاشیه در سفر ویژه رییس قوه قضاییه به استان خوزستان شده است و اکنون نوبت به محله زرگان رسیده و به‌زودی اسناد رسمی مالکیت به ساکنان این محله نیز تحویل داده خواهد شد.

مدیرعامل سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز تصریح کرد: در مکانیزمی که طراحی شده است دستگاه‌ها و ادارات مختلف را به‌طور مستقیم در خدمت مردم قرار داده‌ایم تا یکی از بزرگ‌ترین مشکلات ساکنان بافت‌های ناکارآمد یعنی سنددار شدن املاک، با حداقل هزینه و مراجعات اداری حل شود.
در این راستا، با استقرار دفاتر در مساجد و پایگاه‌های بسیج و با کمک معتمدین محلی و نمایندگان دستگاه‌ها، رسیدگی به پرونده‌ها در همان محلات انجام می‌شود.

موسوی با تأکید بر کم‌نظیر بودن این اقدام گفت: در هیچ نقطه‌ای از کشور سابقه نداشته که در مرحله نخست، نزدیک به هزار سند مالکیت با کمترین مبلغ به مردم واگذار شود.

وی افزود: یکی دیگر از اقدامات اساسی، هماهنگ‌سازی دستگاه‌های اجرایی شهرستان اهواز بوده که در حقیقت حلقه مفقوده مدیریت شهری به شمار می‌رود. در همین راستا برای نخستین بار، برنامه مشترک ۱۷ دستگاه اجرایی در چهار محله تدوین، اولویت‌ها و تکالیف قانونی آنان مشخص و پس از تصویب، ابلاغ شده است.

مدیرعامل سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز از جذب اعتبارات ملی نیز خبر داد و گفت: توانستیم منابع دولتی تبصره ۱۱ بند «ب» قانون بودجه کل کشور که ویژه محلات هدف بازآفرینی است را جذب کنیم و مانع از حذف این اعتبارات شویم.

موسوی همچنین به پروژه‌های اجرایی در بافت تاریخی و مرکزی شهر اشاره کرد و افزود: عملیات بازسازی بافت تاریخی بازار امام خمینی(ره) در مراحل پایانی قرار دارد. همچنین در آینده نزدیک آیین کلنگ‌زنی پروژه بهسازی و کف‌سازی بازار تاریخی کاوه با طرحی فاخر، تأکید بر دفع آب‌های سطحی و ارتقای کیفیت محیطی برگزار خواهد شد.

وی ادامه داد: عملیات کف‌سازی بازار عامری نیز آغاز شده و هم‌اکنون در حال اجراست و پیشرفت فیزیکی مناسبی دارد. همچنین طرح سایه‌بان‌سازی بازار نادری تهیه و ارائه شده و در انتظار طی مراحل نهایی برای اجراست.

مدیرعامل سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری اهواز با اشاره به نقش مردم در توسعه شهری گفت: پروژه‌های متعددی در نقاط مختلف شهر در حال اجراست، اما از نظر بنده شهر را صرفاً شهردار یا مدیران نمی‌سازند، بلکه این شهروندان هستند که شهر را می‌سازند. مشارکت و همراهی مردم نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت برنامه‌های بازآفرینی و ساخت شهری آباد، ایمن و سربلند دارد.

به گزارش آرمان ملت، با وجودی که شهر اهواز بعنوان مرکز خوزستان و یک کلانشهر محسوب می‌شود اما بافت کهنه و فرسوده آن به ویژه در مرکز شهر، اهواز را از زیبایی های شهری لازم به‌ دور کشانده است‌.

از طرفی این محلات فرسوده که‌ از شایستگی این شهر کاسته، نشانی از بی تدبیری یا حتی ناکارامدی تمام مدیرانی دارد که در سالیان گذشته همت چندانی در راستای بهبود این محلات فرسوده نداشته اند؛
از همین روی بازسازی و بافت فرسوده و بهبود منظر شهری در این محلات جز با عزم جدی و هماهنگی لازم بین دستگاه ها مسیر نخواهد شد.